Historia psich zaprzęgów



Psy zawsze towarzyszyły człowiekowi, od pierwszych kroków czuwały nad nim i czerpały z niego korzyœci jednak dużo więcej dawały ludziom którzy bez nich byli słabi. To nie człowiek udomowił psa , prawdopodonie to pies poszedł za człowiekim wyczuwajšc œwietnš współpracę, dawno temu wilki które polowały natknęły się na ludzkie osady tam zobaczyły że pożywienie można zdobywać w inny prostszy sposób. Musiały wybrać człowiek czy wilcze stado. Niektóre z nich wybrały człowieka jako pewne Ÿródło pożywienia i bezpieczeństwo. Stanęły na przeciw swoim braciom przeganiajšc ich z ludzkich osad. Musiały się sporo nauczyć, innego życia i żadne inne zwierze nie zrobiło tego lepiej. Ludzie dumnie mówiš że to my udomowiliœmy psy nieprawda, to one znalazły kogoœ kogo można wykorzystać. Ale nie tylko o interes chodziło gdzieœ tam bardzo dawno temu człowiek i wilk zrozumieli że bardzo dużo ich łšczy oraz bardzo dużo mogš dla siebie zrobić. Powstała więŸ niewidzialna nić która trwa do dziœ. Ludzie od zawsze używali psów do pracy do pomocy do pilnowania stada czy do zaspokajania swojej próŸnoœci. Psom to pasowało to tak niewiele w porównaniu ze zdobywaniem pożywienia z cišgłš walkš o byt. Dla ludów zamieszkujšcych dalekš północ sanie cišgniete przez psy stanowiły podstawowy œrodek tarnsportu. Nie były to byle jakie jednak psy. Psy, które przetrwały w twardym klimacie Syberii były duże, o mocnej, gęstej sierœci, rozwinęły dodatkowš warstwę puchu dla zwiększenia ochrony przed wiatrem i mrozem. Ich uszy były krótkie, tak by zminimalizowac utratę ciepła przez wystajšce częœci ciała i wypełnione miękkimi, izolujacymi włosami, a poduszki łap były twarde. Trudno więc się dziwić że wszystkie ludy Północy oparły swojš komunikację na psach. Od niepamiętnych czasów psy północy pomagały swoim ludzkim towarzyszš w bytowaniu dostajšc za to jedzenie. Okres goršczki złota na syberi jest uznawany za czas powstania psich zaprzegów jako sportu. Przewóz poczty i ładunków psimi zaprzęgami stał się intratnym interesem. Wiele ras kupowano lub kradziono z poza Alaski, a następnie sprzedawano po bardzo wysokich cenach na Północy. Magia złota i możliwoœć szybkiego zdobycia fortuny nieosišgalnej zwykłš, codziennš pracš spowodowały że na północ ruszyły tysišce œmiałków gotowych zaryzykować życie za jeden uœmiech bogini Fortuny. W większych osadach kwitły hazard i współzawodnictwo dla rozładowania napięcia: boks, ruletka , karty oraz oczywiœcie zawody psich zaprzęgów. Nazwiska najlepszych maszerów były znane i szanowane Scotty Allan, "Iron Man" Johnson , czy Leonard Seppala. Stšd był już tylko krok do zorganizowania wielkich zawodów. Odbyło się to w 1908 roku z incjatywy powstałego stowarzyszenia Nome Kennel Club. Startowały tam psy najróżniejszych ras przywiezione przez pionierów i poszukiwaczy złota na codzień pracujšcych w zaprzęgach towarowych czy pocztowych oraz lokalne rasy hodowane przez eskimosów np. plemię malemiutów od których wzięła nazwę jedna z 4 ras zaprzęgowych uznawanych przez FCI. Ta ostatnia choć doskonała do ciężkiej pracy za wolna by wygrywać zawody. Z czasem popularnoœć zawodów tego typu rosła co zwišzane było z pojawieniem się nowej rasy, która wygrywała wiekszoœć poważniejszych imprez . Były to małe psy przywiezione z Syberii, na które miejscowi mówili husky. Popularnoœc rosła ale oczy całego œwiata zwrócone zostały na zaprzęgi dopiero w 1925 roku gdy, od szybkoœci i ofairnoœci psów zawisło żcyei mieszkańców miasta Nome . Panujaca tam epidemię dyfterytu można było opanowac w jeden tylko spoœób sprowadzajšc do Nome na Alasce surowicę z oddalonego w odległosci 1100 km miasteczka Nenana. Walka ze œmierciš trwała 5 i pół dnia, tyle trwał szaleńczy wyœcig który ocalił życie mieszkańców. To przykłšd heroizmu ludzi i psów Dla upamiętnienia tego zdarzenia oraz odwagi i wytrzymałoœci psów, które pomogły uratować mieszkanców Nome, w nowojorskim Central Parku postawiono pomnik psa Balto i zamieszczono napis:


"Dedykowane nieposkromionemu duchowi psów pocišgowych,
które zimš 1925 roku przebiegły szeœćset mil przez œnieg,
zdradliwš wodę, arktycznš zamieć, aby dowieŸć szczepionkę
z Nenana do dotkniętego epidemiš Nome.
Wytrzymałoœć, Wiernoœć, Inteligencja "



opracowane na podstawie ksišżek dostępnych na rynku polskim

Marcin Jan Dorazdowski "Psy zaprzegowe"
Małgorzata i Izabela Szmurło "Husky i inne-Sport Psich Zaprzęgów"
Wiesław Boryczko "Zaprzęgi"
Maria Czerwińska "Moj pies , moja pasja , moje hobby"